Przedstawione poniżej treści nie mają charakteru promocyjnego. Ich wyłącznym celem jest edukacja i podniesienie poziomu wiedzy odbiorcy na temat zdrowia. Należy jednak pamiętać, że żadna z informacji nie może zastąpić porady lekarskiej lub konsultacji z farmaceutą.
Kamica moczowa charakteryzuje się obecnością nierozpuszczalnych złogów w drogach moczowych. Są one zbudowane z substancji chemicznych, które zwykle znajdują się w moczu. Przy sprzyjających warunkach zbijają się w kryształki utrudniające przepływ moczu. Schorzenie to częściej dotyczy mężczyzn, zwłaszcza w wieku 30–40 lat. W zdecydowanej większości przypadków ma charakter nawrotowy. Na jego rozwój mają wpływ: czynniki genetyczne, mała objętość przyjmowanych płynów, dieta wysokobiałkowa, praca w suchym i gorącym środowisku. Chorobie sprzyja również długotrwałe, przyjmowanie niektórych leków oraz suplementów, np. wapnia, witaminy D oraz witaminy C (w bardzo dużych dawkach przekraczających dzienne zapotrzebowanie).
Czynniki ryzyka kamicy nerkowej
Istnieje również cała lista chorób, które mogą przyczynić się do powstania złogów w drogach moczowych. Na wystąpienie kamicy nerkowej narażone są osoby ze zdiagnozowanymi chorobami dotykającymi układ kostno-stawowy, np. osteoporozą lub dną moczanową czy z zaburzeniami hormonalnymi (nadczynność przytarczyc). Problem ten często występuje u pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna i zespołem złego wchłaniania. Nawracające zakażenia układu moczowego również sprzyjają powstawaniu kamieni moczowych.
Kamica nerkowa może pojawić się również u pacjentów onkologicznych, zwłaszcza gdy nowotwór dał już przerzuty kostne. Narażone na jej wystąpienie są również osoby unieruchomione ze względu na swoją niepełnosprawność lub chorobę.
Leczenie kamicy nerkowej
W leczeniu kamicy najistotniejsze jest rozpoznanie przyczyn, które ją powodują. Kamica może być wynikiem różnych chorób lub błędów związanych ze stylem życia albo dietą. Już przy pierwszym napadzie kolki nerkowej warto skonsultować się z lekarzem. Powodów jest wiele: aby potwierdzić, że dolegliwości związane są na pewno z kamicą, a nie inną chorobą; aby zdiagnozować i leczyć chorobę, która przyczyniła się do powstania kamieni moczowych; aby na podstawie zaleceń lekarskich odpowiednio zmodyfikować styl życia i dietę; wreszcie, przy znacznie nasilonych objawach bólowych, może być konieczne zastosowanie silniejszych leków dostępnych na receptę.
W przypadku kolki nerkowej istotne jest zminimalizowanie bólu. W tym celu chory może stosować niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), ale należy pamiętać o przeciwwskazaniach do ich zażywania. Pacjenci z czynną chorobą wrzodową, nadciśnieniem tętniczym czy zaburzeniami rytmu serca powinni unikać tego rodzaju leków.
Gdy ból jest bardzo dotkliwy i nie ustępuje po lekach dostępnych bez recepty, lekarz może podjąć decyzję o podaniu leków silniejszych, wydawanych wyłącznie z przepisu lekarza. Skutecznym rozwiązaniem jest przyjmowanie leków rozkurczających mięśnie gładkie.
Jeśli kolka nerkowa pojawia się po raz kolejny, również należy skonsultować się z lekarzem. Pamiętajmy, że wiele chorób może dawać objawy bólowe przypominające kolkę. Dlatego jeśli cokolwiek niepokoi nas w objawach, lepiej zgłosić się po poradę lekarską. Co więcej, pamiętajmy, że wystąpienie kolejnego ataku kolki świadczy o niepowodzeniu naszych dotychczasowych działań profilaktycznych, czy to naszych własnych, czy też zaleconych przez lekarza przy pierwszym ataku kolki. Warto zatem zgłosić się do lekarza, aby ocenił, czy nie jest konieczna modyfikacja dotychczasowego postępowania. Ważne jest, aby skrupulatnie wypełniać zalecenia lekarza.
Gdy atakowi kolki towarzyszą takie objawy jak gorączka, skąpomocz lub bezmocz, wówczas konieczna jest pilna konsultacja z lekarzem.
Jak uniknąć zachorowania?
Osoby, które znajdują się w grupie ryzyka, powinny zapoznać się z zasadami profilaktyki kamicy dróg moczowych. W ten sposób być może uda się im uniknąć napadu kolki – dolegliwości niezwykle bolesnej i uciążliwej
Istotnym czynnikiem zapobiegającym nawrotom kamicy nerkowej jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów. Zaleca się picie przynajmniej około 3 litrów płynów dziennie, a w czasie upałów, gorączki lub intensywnego wysiłku fizycznego – nawet więcej.
Duża ilość przyjmowanych płynów zwiększa ilość wytwarzanego i wydalanego rozcieńczonego moczu, który przepływa przez układ moczowy. To wszystko w znacznym stopniu utrudnia złogom ich formowanie się oraz ułatwia pozbycie się mniejszych kryształków.
Pewne modyfikacje należy również wprowadzić do diety. Poleca się ograniczenie spożycia mięsa, gdyż zawiera ono substancje zakwaszające mocz, co ma sprzyjać powstawaniu kamieni.
Ponadto warto zdecydowanie rzadziej sięgać po sól. Zawarty w niej sód powoduje, że wraz z moczem wydalany jest wapń, który „przesyca” mocz i sprzyja wytrącaniu się złogów, tworząc ich składnik. Tak więc, jego nadmiar to jeden z czynników ryzyka kamicy nerkowej.
Jeśli, wydalone lub usunięte kamienie, poddamy analizie chemicznej i określimy ich skład, możemy zastosować odpowiednie ograniczenia dietetyczne.
Najczęściej występuje kamica szczawianowo-wapniowa, w przebiegu której niewskazanymi produktami w jadłospisie są: szpinak, botwina, czekolada, mocna herbata, rabarbar, szczaw. Unikać należy też mleka i jego przetworów, nasion roślin strączkowych, mięsa.
W przebiegu kamicy nerkowej bardzo ważna jest profilaktyka. Przestrzeganie jej zasad w znacznym stopniu ogranicza ryzyko nawrotu choroby.
autor: Agnieszka Gotówka
