Przedstawione poniżej treści nie mają charakteru promocyjnego. Ich wyłącznym celem jest edukacja i podniesienie poziomu wiedzy odbiorcy na temat zdrowia. Należy jednak pamiętać, że żadna z informacji nie może zastąpić porady lekarskiej lub konsultacji z farmaceutą.
Urografia to jedno z badań obrazowych wykonywanych w diagnostyce schorzeń układu moczowego. Sprawdź, na czym polega badanie urograficzne, jak się do niego przygotować oraz w jakich sytuacjach nie można go przeprowadzić.
Na czym polega urografia?
Urografia to badanie rentgenowskie wykonywane w celu oceny fizjologii i budowy układu moczowego. Badanie urograficzne wymaga dożylnego podania środka kontrastowego. W celu przeprowadzenia urografii z kontrastem pacjentowi zakładany jest wenflon, za pomocą którego podawany jest środek cieniujący. Kontrast wraz z krwią dociera do nerek, gdzie zostaje przefiltrowany, a następnie poprzez kielichy i miedniczki nerkowe trafia do moczowodów, a później do pęcherza moczowego.
Po podaniu kontrastu wykonywane są zdjęcia rentgenowskie jamy brzusznej na leżąco, w różnych odstępach czasu, zazwyczaj po 5, 10 i 15 min. od zakończenia wlewu dożylnego. Po oddaniu moczu robione jest ostatnie zdjęcie rentgenowskie.
Na podstawie zdjęć, tzw. urogramów, można określić położenie, kształt oraz wielkość narządów układu moczowego, a także stopień wydzielania środka kontraktującego, co umożliwia ocenę czynności nerek.
Urografia trwa zwykle 30 minut, jednakże w przypadku zaobserwowania nieprawidłowości w funkcjonowaniu nerek, radiolog może podjąć decyzję o jej przedłużeniu. W trakcie badania należy zgłosić personelowi jakiekolwiek objawy niepożądane podania kontrastu (mogą to być duszność, zawroty głowy, nudności, wysypka, świąd skóry).
Pacjenci często zastanawiają się, czy do urografii trzeba się rozebrać. W przypadku badań rentgenowskich nie ma konieczności zdejmowania ubrania. Trzeba jedynie zdjąć z siebie przedmioty nieprzenikliwe dla promieni rentgenowskich – biżuterię, pasek z metalową sprzączką czy odzież z metalowymi guzikami.
Ze względów bezpieczeństwa w wielu ośrodkach zaleca się pacjentom, aby po badaniu pozostali na obserwacji przez co najmniej 30 minut. Co istotne, po urografii, o ile nie ma ku temu przeciwwskazań, pacjent powinien wypić 2,5 litra wody niegazowej w ciągu doby, aby wypłukać z organizmu środek kontrastujący.
Wskazania do urografii
Podejrzenie wielu różnych chorób układu moczowego jest podstawowym wskazaniem do urografii. Badanie wykonuje się często u pacjentów z objawami kamicy nerkowej. Urografia pozwala bowiem na uwidocznienie układów kielichowo-miedniczkowych nerek oraz dróg odprowadzających mocz, dzięki czemu możliwe jest wykrycie złogów w drogach moczowych.
Wskazaniem do badania jest też podejrzenie zwężenia lub poszerzenia dróg moczowych, obecności uchyłków ściany pęcherza moczowego, a także występowania przeszkody w odpływie moczu.
Badanie urograficzne znajduje ponadto zastosowanie w diagnostyce wrodzonych wad układu moczowego. Wykonuje się je także w przypadku urazu, który mógł doprowadzić do uszkodzenia narządów układu moczowego.
Przeciwwskazania do urografii
Podstawowym i zarazem bezwzględnym przeciwwskazaniem do urografii jest ciąża lub jej podejrzenie. W takiej sytuacji nie wykonuje się żadnego badania z użyciem promieniowania rentgenowskiego. Istnieją także przeciwwskazania względne do badania kontrastowego nerek, takie jak:
- ostre/ nieleczone wole toksyczne tarczycy,
- niewyrównana nadczynność tarczycy,
- ostra lub przewlekła niewydolność nerek,
- niewydolność krążenia,
- niewydolność wątroby,
- uczulenie na środki kontrastowe i jod.
autor: Joanna Woźniak
konsultacja merytoryczna: lek. Konrad Nowak
Bibliografia:
- Zbigniew Jankowski, Małgorzata Lewandowska, Janusz Jabłoński, Barbara Popek, Joanna Pietrzak, Artur Kobielski, Ewa Andrzejewska, Miejsce urografii MR w diagnostyce patologii układu moczowego u dzieci. Opis przypadku, Forum Medycyny Rodzinnej 2015, tom 9, nr 3, 226–228.
- https://www.10wsk.mil.pl/wp-content/uploads/2019/09/rtg.pdf
- https://5wszk.com.pl/wp-content/uploads/2019/11/UROGRAFIA-informacja-dla-pacjenta-1.pdf
